20 metrelik özel tekne, kapsam içindeyse temel ekipmana ek olarak 10 metre üzerindeki donanımı ve 15 metre üzerindeki VHF/PLB geçiş hükümlerini birlikte değerlendirir. Ürünlerin sayısı kadar tekne üzerindeki yerleri, çalışmaları ve bakım durumları da önemlidir.
Teknenize uygulanan emniyet donanımı
Önce kapsamı kontrol edin: Bu liste, bağlama kütüğüne veya gemi siciline kayıtlı, ticari amaçla kullanılmayan özel tekneler içindir. Yönetmeliğin 5/8 maddesinde sayılan araçlar, 3 Temmuz değişikliğiyle EK-2 kapsamı dışında bırakılmıştır: makine gücü 10 beygirden düşük özel tekneler, yalnız kürekle yürütülen makinesiz tekneler, kano/kayaklar, belirtilen sportif kürek ve yelken yarış sınıfları ile Gençlik ve Spor Bakanlığınca tescilli spor kulübü/federasyon envanterindeki yalnız sportif amaçlı araçlar. Bu istisna, diğer seyir güvenliği kurallarından muafiyet değildir.
5 metre altında ayrı bir EK-2 grubu yoktur. Ekipman ayrımı tam boyu 10 metreyi ve 15 metreyi geçme koşullarına dayanır. Gövde boyu (LH) ile tam boyu karıştırmayın. Özel tekne tanımı LH 2,5–24 metreyi (iki sınır da dahil) kapsar; LH 24 metreden büyük özel yatlar için ticari yatlar gibi donatım hükmü de vardır. Bu setler ticari tekneler veya büyük özel yatlar için eksiksiz donatım paketi değildir.
Kapsam içindeki teknelerde temel liste — EK-2/A
- Seyirde bulunan kişi sayısı kadar can yeleği. Çocuk ve bebekler için kendi sayılarına ve ölçülerine uygun yelekler bulunmalıdır. Can yelekleri IMO, TSE veya Dümen İşaretli (wheel-mark) olmalıdır; yalnız CE ifadesi bu kontrolün yerine geçmez.
- Bir adet at nalı şeklinde can simidi. At nalı şeklindekiler dışında can simitleri de IMO, TSE veya Dümen İşaretli olmalıdır.
- GPS konumu bildiren bir elektronik cihaz veya GPS mobil uygulaması bulunan akıllı telefon gibi bir cihaz.
- En az 8 kat büyüten bir dürbün; ayrıca birer ayna, ikaz düdüğü ve fener.
- İçten takma makine başına, makine dairesi veya makine kutusu dışında bir adet 2 kg yangın söndürücü. Kamaralı teknede her kamarada bir adet 2 kg söndürücü. Kuzine varsa kuzine yakınında bir adet 2 kg söndürücü ve yangın battaniyesi.
- Su geçirmez muhafazada, tarihi geçmemiş malzemelerden oluşan en az bir ilk yardım seti: yara bandı, steril gazlı bez, elastik bandaj, üçgen sargı, antiseptik solüsyon veya mendil, yanık örtüsü veya jeli, makas ve tek kullanımlık eldiven.
Tam boyu 10 metreden büyük teknelerde ilave — EK-2/B
- Temel listedeki at nalı can simidine ilave olarak, ışıklı ve 20 metre savlolu bir adet can simidi.
- Denize çöp atmanın yasak olduğunu belirten, herkesin göreceği yere asılmış en az A4 boyutunda poster.
- Denizde Canlı Kalma El Kitabı, Amatör Denizci El Kitabı ve Can Kurtarma İşaretleri Tablosu.
- Liman sefer bölgesi dışına seyirde: manyetik pusula, seyir haritaları, pergel, paralel cetvel, kalem ve silgiden oluşan klasik donanım veya elektronik seyir haritaları bulunan bir elektronik cihaz. Sadece GPS koordinatı göstermek elektronik seyir haritası yerine geçmez.
- Kapalı mahal varsa ilave olarak en az 30 cm uzunluğunda yangın baltası ve bir adet 6 kg yangın söndürücü. Baltanın gram cinsinden ağırlığı uzunluk şartını kanıtlamaz.
Tam boyu 15 metreden büyük teknelerde — EK-2/B-6 ve B-7
- En geç 17 Temmuz 2028’e kadar VHF cihazıyla donatım gerekir. Hüküm tam 15,00 metreyi değil, 15 metreyi geçen tekneleri kapsar.
- En geç 17 Temmuz 2028’e kadar Kişisel Konum Belirleyici İşaret Cihazı (PLB) gerekir. Sabit AIS Klas B cihazı bulunan tekneler PLB gereğinden muaftır. Bu istisna VHF şartını kaldırmaz; anten veya yalnız AIS alıcısı aynı şey değildir.
Önerilen ekipman ve diğer seyir kuralları
EK-2/C’de paraşütlü işaret fişeği, el maytabı, duman kandili; hizmet botu ve can salı; RADAR, EPIRB, SART ve SSB telsiz telefon önerilir. Bu bölüm, A ve B’deki zorunlu listeyle aynı değildir. Seyir bölgesi ve süresi, tekne boyu ve kişi sayısına göre değerlendirilir.
EK-2, bütün seyir mevzuatının yerine geçmez. Seyir fenerleri, gündüz alametleri ve ses işaretleri Denizde Çatışmayı Önleme Yönetmeliği / COLREG kapsamında tekne ve seyir durumuna göre ayrıca kontrol edilir. El düdüğü, büyük teknede gereken gemi düdüğü donanımını kendiliğinden karşılamaz.
Güncel EK-2 — Bakanlık nüshası · 3 Temmuz 2026 değişikliği · Yönetmelik ve diğer ekler
VHF’yi dolaba koymak donatım sayılmaz
Sabit VHF’nin anteni, beslemesi ve acil enerji planı birlikte test edilmeli. Anten kablosundaki kötü ek, düşük akü gerilimi veya yanlış ayarlanmış çağrı bilgisi cihazı kritik anda etkisiz bırakabilir. Cihazın kendi çağrı bilgileri, telsiz ruhsatı ve kullanacak kişinin yeterliği ayrıca kontrol edilmelidir.
Seyirden önce kısa bir radyo kontrolü yapılabilir; ancak acil kanalı gereksiz yere meşgul etmeyin. DSC özellikli bir cihaz kullanılıyorsa MMSI ve GPS konum girişinin doğru çalıştığı yetkili kurulum sırasında doğrulanmalı.
Elektronik seyir cihazının yedeği
20 metrelik teknede çoklu ekran olması tek başına yedeklilik değildir. İki ekran aynı GPS antenine, aynı ağ omurgasına ve aynı akü grubuna bağlıysa tek arıza ikisini de susturabilir. En azından bağımsız enerjiyle çalışabilen ikinci bir konum kaynağı, güncel elektronik veya kâğıt harita ve manyetik pusulayı birlikte düşünün.
Manyetik pusulanın yakınına yeni hoparlör, inverter, akım taşıyan kalın kablo veya metal donanım eklendiyse sapma kontrolü yapılmalı. Köprüüstündeki cihaz yazılımlarının ve harita kartlarının güncelliğini sezon başında not alın.
Yangın ekipmanını tekne planına işleyin
20 metrelik teknede birden fazla kamara ve makine bulunabileceği için yalnızca toplam tüp sayısını bilmek yetmez. Makine başına 2 kg tüpler makine bölmesi dışında; her kamaradaki 2 kg tüp erişilebilir yerde; kuzine tüpü ve battaniyesi çıkış tarafında olmalı. Kapalı mahal için 6 kg tüp ile yangın baltasının konumu da işaretlenmeli.
Tüplerin periyodik bakım tarihleri, basınç göstergeleri, mühürleri ve braketleri aynı kontrol formunda tutulursa eksik parça daha kolay görünür. Büyük teknede ekipman sayısı arttıkça tek bir yıllık kontrol günü yerine aylık kısa gözden geçirmeler daha güvenilir olur.
20 metre tekne için kısa hazırlık sırası
- Ruhsattaki tam boyu ve seyir bölgesini doğrulayın.
- Teknedeki azami kişi planına göre yetişkin, çocuk ve bebek yeleklerini sayın.
- Temel ve 10 metre üzeri listeleri güverte planı üzerinde işaretleyin.
- VHF anteni, beslemesi, ruhsatı ve kullanıcı belgesini birlikte kontrol edin.
- PLB kaydını ve pil/servis tarihini veya sabit AIS Class B kurulumunu doğrulayın.
- Seyir cihazları için ortak arıza noktalarını ve bağımsız yedeği belirleyin.
Bu boydaki bir teknede nihai listenin tekne planı ve kullanım amacıyla birlikte hazırlanması gerekir. Özellikle telsiz ve konum cihazlarında montaj, ruhsat ve kayıt adımlarını cihaz siparişinden önce yetkili taraflarla netleştirin.
20 metrelik teknede güvenlik yönetimi bir işletme rutini olmalı
Tekne büyüdükçe ekipman sayısı artar, fakat asıl değişim sorumluluğun dağıtılmasıdır. Bir kişinin bütün tüplerin, yeleklerin, telsizin, ilk yardımın ve seyir cihazlarının durumunu hafızasında tutması güvenilir değildir. Aylık kontrol formu, yıllık bakım takvimi ve seyir öncesi kısa kontrol listesi ayrı hazırlanmalıdır. Her formda işlemi yapan kişi, tarih, bulgu ve kapatma notu yer alır.
Tekne profesyonel mürettebatsız kullanılıyorsa bile görev sahibi belirlenebilir. Kaptan genel kontrolü yaparken başka bir kişi ilk yardım ve can kurtarma envanterini, teknik sorumlu yangın ve elektrik kayıtlarını takip edebilir. Sezon içinde ekip değişirse görev devri yazılı liste üzerinden yapılır. Bu yaklaşım, “geçen ay bakılmıştı” belirsizliğini ortadan kaldırır.
VHF sistemini uçtan uca test edin
Sabit VHF’nin ön panelinin açılması sistemin sağlıklı olduğunu kanıtlamaz. Anten tabanı, koaksiyel kablo, konnektör, cihaz beslemesi, sigorta, mikrofon, hoparlör ve konum bağlantısı aynı zincirin parçalarıdır. Tuz ve nem özellikle dış bağlantılarda korozyon yaratabilir. Kablo keskin açıyla kıvrılmış, ezilmiş veya uygunsuz ek yapılmışsa çıkış gücü antene verimli ulaşmayabilir.
DSC özellikli bir cihazda MMSI bilgisinin doğru programlanması ve GPS konumunun cihaza ulaşması önemlidir. Ekranda konum görünmüyorsa acil çağrının otomatik bilgi içeriği eksik kalabilir. Cihazın ruhsatı, çağrı işareti ve kullanacak kişinin yeterliği teknik kurulumdan ayrı idari adımlardır. Deneme çağrıları usule uygun yapılmalı; acil kanal gereksiz meşgul edilmemelidir.
Setteki Plastimo FX-500 sabit VHF cihaz gövdesidir. Anten ve besleme planının ayrıca yapılması gerektiği ürün açıklamasında açıkça belirtilir. Cihazın satın alınmasıyla donatımın tamamlandığını varsaymak yerine montaj, ölçüm ve haberleşme denemesi kayıt altına alınmalıdır.
PLB, AIS Class B ve anten ayrımını net tutun
PLB kişinin konumunu acil durumda uydu sistemi üzerinden bildiren kayıtlı bir işaret cihazıdır. Sabit AIS Class B ise teknenin kimlik ve seyir verilerini uygun AIS sistemlerine ileten transponderdir. İşlevleri ve kullanım senaryoları aynı değildir. Yönetmelikte sabit AIS Class B bulunan tekneler için PLB istisnası yer alması, anteni veya AIS alıcısını Class B transponder yapmaz.
Mevcut cihazın marka/model belgesini, sınıfını, MMSI bağlantısını ve yayın yaptığını kontrol edin. Yalnız harita ekranında başka tekneleri görmek, kendi teknenizin AIS Class B yayını yaptığı anlamına gelmez; cihaz yalnız alıcı olabilir. PLB seçilecekse cihazın onayı, kayıt süreci, kimlik bilgileri, batarya son kullanma tarihi ve servis prosedürü doğrulanmalıdır.
Elektrik yedekliliğini cihaz sayısından ayrı değerlendirin
İki chartplotter, iki telefon ve bir tablet aynı DC dağıtım panosuna bağlıysa tek sigorta, akü veya ağ arızası bütün ekranları susturabilir. Sistem şeması üzerinde ortak güç kaynağı, ortak GPS anteni, ortak NMEA omurgası ve ortak ağ anahtarı işaretlenmelidir. Bağımsız enerjiyle çalışan taşınabilir konum kaynağı ve güncel kâğıt harita, ortak arıza riskini azaltır.
VHF acil beslemesi de bu değerlendirmeye girer. Ana akü anahtarı kapandığında veya makine dairesi erişilemez olduğunda telsizin çalışıp çalışmayacağı bilinmelidir. Akü kapasitesi, sigorta, kablo kesiti ve terminal korozyonu yetkin marin elektrikçi tarafından kontrol edilir. Sezon başında yalnız gerilim ölçmek yerine yük altında davranış ve şarj sistemi de görülmelidir.
Yangında bölüm kaybı senaryosu
20 metrelik teknede bir yangın belirli bir mahalle erişimi kapatabilir. Bu nedenle bütün söndürücüleri salon girişinde toplamak yerine motor, kuzine, kamara ve açık güverte geçişleri arasında erişim yedeği yaratılır. Makine mahalli tüpü mahallin dışında tutulur. 6 kg tüp sağlam brakete bağlanır ve mürettebatın taşıyabileceği konumda olur. Yangın baltası düşmeyecek şekilde sabitlenir; battaniye kuzine çıkış tarafında tutulur.
Tatbikatta gerçek yangın çıkarılmaz ve tüpler gereksiz boşaltılmaz. Bunun yerine alarm verme, enerji/yakıt kesme, bölme kapatma, uygun tüpe ulaşma, VHF çağrısı ve toplanma sırası yürünür. Görevlerin kâğıt üzerinde değil gerçek güverte güzergâhında denenmesi, kapalı kapı veya eşya engellerini ortaya çıkarır.
Denize insan düşmesi tatbikatını role bölün
Olayı ilk gören kişi kazazedeyi sürekli işaret eder ve göz temasını kesmez. Başka biri ışıklı can simidi takımını atar, dümen sorumlusu manevrayı başlatır, haberleşme sorumlusu konum ve çağrı hazırlığını yapar. Gece şartlarında otomatik ışığın çalışması ve fenerin hazır olması özellikle önemlidir. Yüksek bordalı teknede kazazedeyi sudan alma yöntemi, yalnız simidi atmak kadar önceden planlanmalıdır.
Tatbikat sakin havada, güvenli alanda ve gerçek bir insanı riske atmadan şamandıra veya uygun eğitim nesnesiyle yapılabilir. Savlonun dolaşması, simidin erişilememesi veya görevlerin çakışması tatbikatta görülür ve yerleşim buna göre düzeltilir.
Aylık, sezonluk ve seyir öncesi kontrolleri ayırın
Her seyir öncesi
Kişi/yaklaşık beden sayımı, can simidi erişimi, VHF açılış ve konum kontrolü, fener, ilk yardım çantası, söndürücü manometreleri, rota-hava-yakıt ve yedek enerji hızlıca gözden geçirilir.
Aylık
Yelek kumaş ve tokaları, savlo, ışık pili/tarihi, küçük işaret ekipmanı, tüp mühür ve braketleri, ilk yardım son kullanma tarihleri, VHF anten hattı ve cihaz bağlantıları kontrol formuna yazılır.
Sezon başı ve sonu
Tüm envanter sayılır; söndürücü servis takvimi, PLB bataryası/kaydı, AIS Class B yayını, pusula sapması, harita güncellemeleri, akü ve şarj sistemi, görev kartları ve tatbikat planı ayrıntılı incelenir. Tuzla temas eden taşınabilir ekipman temizlenip kurutulur.
Planı paylaşılabilir listeye dönüştürün: 15 metreden büyük tekne güvenlik seti, temel ve 10 metre üzeri ürünleri, koşula bağlı pusula/yangın ekipmanını ve isteğe bağlı VHF’yi tek ekranda düzenler. GPS ve elektronik harita için setlerde cihaz/kart alternatifleri bulunur. PLB/AIS Klas B ve en az 8× dürbün ayrıca tamamlanmalıdır.
Satın alma öncesi teknik görüşmede sorulacaklar
- Teknenin ruhsattaki tam boyu ve sefer bölgesi nedir?
- Azami kişi sayısı ve çocuk/bebek yolcu planı nedir?
- Motor, jeneratör, kamara, kuzine ve kapalı mahal sayısı nedir?
- Mevcut VHF, anten, MMSI ve operatör belgesi durumu nedir?
- AIS cihazı alıcı mı, sabit Class B transponder mi; yayın doğrulandı mı?
- PLB varsa kayıt ve batarya son tarihi nedir?
- GPS/harita sistemlerinin ortak güç ve ağ arıza noktaları nelerdir?
- Can simidinden sonra kazazedeyi güverteye alma yöntemi nedir?
Asgari liste ile iyi denizcilik arasındaki fark
Mevzuat asgari çerçeveyi verir; denizin koşulları, kıyıdan uzaklık, gece seyri, hava, yolcu profili ve teknenin karmaşıklığı daha ileri tedbirler gerektirebilir. Profesyonel sörvey, yangın sistemi tasarımı, elektrik projesi ve haberleşme kurulumu bu blog yazısının yerini alamaz. Yazının amacı, tekne sahibinin doğru soruları sormasını ve doğrulanmış ürünlerle eksiklerini görünür kılmasını sağlamaktır.
Seyir fenerlerini ve ses işaretlerini unutmayın
EK-2 listesinin tamamlanması, seyir fenerleri ve gündüz alametlerinin kontrolünü ortadan kaldırmaz. Denizde Çatışmayı Önleme Yönetmeliği ve COLREG, teknenin boyu, tahrik biçimi ve seyir durumuna göre ayrıca uygulanır. Örneğin ses işaretlerinde 12 ve 20 metre eşikleri bulunur; el düdüğü her boyda gemi düdüğü yerine geçmez. Küçük tekneye yönelik fener istisnaları da yalnız “5 metre altı” diye özetlenemez.
Mevzuat kaynakları
17 Ocak 2026 tarihli yönetmelik ve ekleri; 3 Temmuz 2026 değişikliği; güncel EK-2. Yürürlük tarihi 17 Temmuz 2026’dır.
